Qusarda görməli yerlər
Qusar Azərbaycanın şimal-şərqində yerləşir və Dağıstanla həmsərhəddir. Bölgə təsirli dağ mənzərələri ilə tanınır. Şahdağ zirvəsində eyniadlı məşhur Şahdağ Xizək Mərkəzi yerləşir. Xizək həvəskarları üçün bu ərazi qış aylarında cənnət kimi qiymətləndirilir. Bundan əlavə, gəzintiyə çıxmaq istəyənlər üçün Laza kəndi özünəməxsus gözəl təbiəti ilə göz qamaşdırır. Laza ətrafdakı dağlar və dərələrlə əhatə olunmuş dinc bir məkandır. Buradakı yerli əhalinin əksəriyyətini təşkil edən ləzgilər zəngin mədəni irsi və ənənəvi mətbəxi ilə tanınırlar. Tur.az Qusarın möhtəşəm yerlərini sizlərə təqdim edir.
Bir əsrlik Tac-Mahal məscidi
Əniğ kəndinin mərkəzində yerləşən məscid Hindistandakı məşhur Tac Mahalla oxşarlığı ilə turistləri heyrətə gətirir. Əniğdə dəbdəbəli və əzəmətli binaların tikilməsi ənənəsi uzun illərdən bəri davam edir. Deyilənə görə, bu məscidi tikdirən şəxs Hindistana səyahət edərkən Tac Mahalı görüb. Məscidi öz kəndində tikmək qərarına gəlib. Həqiqətən də bu məscid 19-cu əsrdə tikililib. Amma iddialara görə, 300 il əvvələ aid olduğu deyilir. Məsciddəki rəsmlər olduqca diqqəti çəkir. Təbii bitkilərdən əldə edilən boyalarla çəkilən bu rəsmlər zaman keçdikcə dəyişməyib və parlaqlığını qoruyub saxlamışdır.
Məşhur Əniğ kəndi
Ənığ kəndi Qusar rayon mərkəzindən cənub-qərb istiqamətində, Qusarçayın sağ sahilində və Qusar-Zindanmuruq yolunun kənarında yerləşir. Sözügedən yolda bir dərə yerləşir və kəndlə eyni adı daşıyır. Bu kənd "Əniğ dərəsi" kimi də tanınır. İnsanlar tarix boyu Böyük dağın zirvəsində yaşayıblar. Kəndin adının burada hökmranlıq edən yerli hökmdar Əniq Ağadan götürüldüyü deyilir. Amma bununla bağlı başqa versiyalar da mövcuddur. İddialara görə, kənd öz adını hun tayfalarından alıb. Vaxtilə "ünüğ" kimi tanınan kənd adı zamanla "Əniğ"ə çevrilmişdir. Şahdağın ətəklərində yerləşən bu strateji kənddə ərəb işğalından qorunmaq üçün qala tikilib.Qusarçayının sağ sahilində yerləşən bu qala zamanla mühüm müdafiə mərkəzinə çevrilib. Qala tikilərkən qaya daşlarından və çay daşlarından istifadə olunub. Mənbələrə görə, bu qala 1288-ci ildə dağıdılıb.
Laza Kəndi və Dağ-Turizm Mərkəzi
Laza kəndi Böyük Qafqaz dağlarının ətəyində yerləşən və Qusarın ən çox tanınan dağ kəndlərindən biri hesab olunan yaşayış məntəqəsidir. Hündür dağlarla əhatə olunan kənd sıldırım qayaları, şəlalələri, çayları və təmiz dağ havası ilə seçilir. Laza xüsusilə təbiət gəzintilərini və dağ mənzərələrini sevənlərin üz tutduğu məkanlardan biridir. Kəndə gedən yol boyunca Böyük Qafqazın fərqli relyefini və geniş dağ mənzərələrini görmək mümkündür.
Kənd sakinləri uzun illərdir ənənəvi dağ həyat tərzini qoruyub saxlayırlar. Maldarlıq və digər təsərrüfat sahələri yerli əhalinin məşğuliyyətində mühüm yer tutur. Kənddə diqqət çəkən tarixi tikililərdən biri qədim məsciddir. Yerli memarlıq xüsusiyyətlərini əks etdirən bu tikili Laza kəndinin tarixi irsinin bir hissəsidir.
"Suvar" Dağ-Turizm Mərkəzi
"Suvar" Dağ-Turizm Mərkəzi Laza kəndindən təxminən 2 kilometr məsafədə yerləşir. Dağlarla əhatə olunan ərazi xüsusilə təbiət gəzintiləri və alpinizmlə maraqlananlar üçün diqqətçəkən məkanlardan biridir. Buradan ətrafdakı yüksək dağlara və vadilərə açılan mənzərələri izləmək mümkündür.
Mərkəzin yerləşdiyi ərazinin dağlıq relyefi yürüş və müxtəlif açıq hava fəaliyyətləri üçün əlverişlidir. Dağ marşrutlarına çıxmaq istəyənlər ətraf əraziləri kəşf edə, Böyük Qafqazın təbiəti ilə daha yaxından tanış ola bilərlər. Ərazidə yerləşən süni göl də ümumi mənzərəyə xüsusi görünüş verir. Dağların fonunda yerləşən göl və ətrafdakı yaşıllıq buranı sakit istirahət və təbiət gəzintisi üçün seçilən yerlərdən birinə çevirir.
Şahdağ Qış-Yay Turizm Kompleksi
Şahdağ Qış-Yay Turizm Kompleksi Qusar rayonunun və ümumilikdə Azərbaycanın ən böyük turizm mərkəzlərindən biridir. Böyük Qafqaz dağlarının əhatəsində yerləşən kompleks dağ turizmi və müxtəlif istirahət imkanları ilə tanınır. Burada müasir turizm infrastrukturu ilə təbii dağ mənzərələri bir araya gəlir.
Kompleks xüsusilə xizək və digər qış idman növləri üçün yaradılmış infrastrukturu ilə seçilir. Müxtəlif səviyyələrə uyğun xizək yamacları, kanat xətləri və avadanlıq xidmətləri fəaliyyət göstərir. Buna görə həm bu idman növünə yeni başlayanlar, həm də təcrübəli xizəkçilər üçün fərqli imkanlar mövcuddur.
Şahdağ yalnız qış turizmi ilə məhdudlaşmır. İsti aylarda dağ gəzintiləri və müxtəlif açıq hava fəaliyyətləri təşkil olunur. Dağların geniş panoraması, təmiz hava və ətrafdakı təbii landşaft buraya gələnlərin Qusarın dağlıq hissəsini yaxından görməsinə şərait yaradır.
Qanlı Dərə abidəsi
Qanlı Dərə Qusar rayonunun tarixi yaddaşı ilə bağlı mühüm məkanlardan biridir. Ərazi XX əsrin əvvəllərində bölgədə baş verən silahlı qarşıdurmalar və faciəli hadisələrlə əlaqələndirilir. Qanlı Dərə adı da burada yaşanan qanlı hadisələrin xatirəsi ilə bağlıdır.
Bu ərazidə baş verən hadisələr xüsusilə 1918-ci ildə Quba qəzası və ətraf bölgələrdə yaşanan mürəkkəb hərbi-siyasi proseslərin bir hissəsi kimi xatırlanır. Həmin dövrdə bölgənin müxtəlif yaşayış məntəqələrində ağır toqquşmalar baş vermiş, çox sayda insan həyatını itirmişdir. Qanlı Dərə döyüşləri də yerli əhalinin yaddaşında həmin dövrün ən ağır hadisələrindən biri kimi qalıb.
Bu gün Qanlı Dərə yalnız coğrafi ərazi kimi deyil, tarixi hadisələrin xatırlandığı məkan kimi əhəmiyyət daşıyır. Buradakı abidə həmin hadisələr zamanı həyatını itirən insanların xatirəsinin yaşadılmasına xidmət edir. Qusara səfər zamanı Qanlı Dərənin ziyarət edilməsi bölgənin yalnız təbii gözəlliklərini deyil, mürəkkəb tarixi keçmişini də yaxından tanımağa imkan verir.
Həzrə kəndi və Şeyx Cüneyd türbəsi
Tarixi bir dövrə səyahət edək. Söhbət XV əsrdən gedir. Şirvanda dini himayəyə malik olan Şeyx Cüneyd və onun oğlu Heydər Şirvanı fəth etməyə çalışırlar. 1460-cı ildə Samur çayının sol sahilində Qıpçaq kəndində gedən döyüşdə Şeyx Cüneydin qüvvələri məğlub olur. Şeyx Cüneyd mübarizə zamanı həyatını itirir. Onun cənazəsi Samur çayının sağ sahilinə gətirilərək Gülxan kəndində dəfn edilib. Həmin hadisənin baş verdiyi yer Qusarın Həzrə kəndidir. Daha sonra Şeyx Cüneydin məzarı üzərində tikilən məqbərə kəndin ən mühüm tarixi tikililərindən birinə çevrilib. Türbənin ön hissəsindəki kitabə binanın XVI əsrdə tikildiyinə işarə edir. Şeyx Cüneydin cənazəsi sonralar Ərdəbilə aparıldı. Eyni zamanda, məqbərə tikildikdən xeyli sonra Səfəvi hökuməti qüdrətinin zirvəsinə çatdığı üçün bu qalıqlar abidə kimi qoyuldu.
