Şamaxıda gəzməli yerlər

Şamaxı Azərbaycanın ən qədim və tarixi şəhərlərindən biridir. Bura həm mədəni, həm də təbii sərvətləri ilə göz qamaşdırır. Sabir, Nəsimi kimi böyük Azərbaycan şairlərinin vətəni olan bu rayon keçmişdə müharibələr, böyük zəlzələlər nəticəsində zamanla çətin anlara şəhid olub. Baş verən hadisələrə baxçayaraq, həmişə ayağa qalxmağı bacarıb. Tur.az sizlərə Şamaxının gprməli məkanlarını təqdim edir.

Şamaxı Cümə məscidi

Şamaxı Cümə məscidi Azərbaycanın və Cənubi Qafqazın ən qədim məscidlərindən biri hesab olunur. Məscidin inşası 743-744-cü illərə aid edilir. Bu tarix onu Azərbaycanda İslam memarlığının erkən nümunələrindən birinə çevirir. Əsrlər ərzində Şamaxıda baş verən zəlzələlər və digər tarixi hadisələr tikiliyə ciddi ziyan vurub. Buna görə məscid müxtəlif dövrlərdə bərpa və yenidənqurma işlərindən keçib.

1859 və 1902-ci illərdə baş verən güclü Şamaxı zəlzələləri məscidin vəziyyətinə ciddi təsir göstərib. 1918-ci ilin mart hadisələri zamanı isə məscid yandırılıb və böyük dağıntıya məruz qalıb. Sonrakı dövrlərdə abidənin qorunması istiqamətində işlər aparılıb. 2013-cü ildə əsaslı bərpa və yenidənqurmadan sonra məscid yenidən istifadəyə verilib.

Məscidin memarlığında tarixi üslubla bərpa zamanı əlavə edilən elementlər bir-birini tamamlayır. Geniş həyəti, günbəzləri, minarələri və ibadət zalları kompleksin ümumi görünüşünü formalaşdırır. Şamaxıya səfər edənlər üçün Cümə məscidi yalnız dini məkan deyil, şəhərin çoxəsrlik tarixini əks etdirən mühüm memarlıq abidəsidir.

Meysəri kəndi və Alpaka ferması

Meysəri Şamaxının turizm baxımından tanınan kəndlərindən biridir. Ərazi üzümçülüklə əlaqəli təsərrüfatları və dağətəyi təbiəti ilə seçilir. Şamaxının iqlim və torpaq xüsusiyyətləri üzümçülüyün inkişafına imkan verdiyindən Meysəri ətrafında geniş üzüm sahələrinə rast gəlmək mümkündür.

Ərazidə turistlərin maraq göstərdiyi məkanlardan biri də alpaka fermasıdır. Burada alpakaları yaxından görmək, onların davranışlarını müşahidə etmək və müəyyən qaydalar çərçivəsində bəsləmək mümkündür. Bu səbəbdən ferma xüsusilə uşaqlı ailələrin maraq göstərdiyi yerlərdəndir. Alpakaların sakit davranışı və fərqli görünüşü fermaya gələn ziyarətçilər üçün maraqlı təcrübə yaradır.

Meysəriyə səfər zamanı kənd ətrafındakı təbiətlə də tanış olmaq mümkündür. Üzüm bağları, açıq sahələr və dağətəyi mənzərələr kəndi Şamaxının digər turistik məkanlarından fərqləndirir.

Şamaxı Safari Parkı

Şamaxı Safari Parkı rayonun təbiət və heyvanlar aləmi ilə bağlı maraqlı turizm məkanlarından biridir. Böyük ərazini əhatə edən parkda müxtəlif heyvan növləri geniş və açıq sahələrdə saxlanılır. Burada ziyarətçilər heyvanları daha yaxından müşahidə etmək imkanı əldə edirlər.

Parkda maral və digər dırnaqlı heyvan növlərinə rast gəlmək mümkündür. Ərazinin geniş olması heyvanların açıq sahədə hərəkət etməsinə şərait yaradır. Safari formatında təşkil olunan gəzinti zamanı ziyarətçilər parkın müxtəlif hissələrindən keçərək heyvanları müşahidə edə bilirlər.

Safari Parkının yerləşdiyi ərazi də təbiət mənzərələri ilə seçilir. Şamaxının dağlıq relyefi və geniş açıq sahələri parkın ümumi görünüşünü tamamlayır. Buraya səfər xüsusilə təbiət və heyvanlarla maraqlanan insanlar, eləcə də uşaqlı ailələr üçün fərqli gəzinti imkanı yaradır.

Şamaxı qalaları və tarixi qalıqlar

Şamaxının zəngin tarixini şəhər və rayon ərazisində yerləşən qala qalıqlarında da görmək mümkündür. Şirvanşahların hakimiyyəti dövründə Şamaxı mühüm siyasi və inzibati mərkəz olduğundan şəhərin və ətraf ərazilərin müdafiəsi üçün müxtəlif istehkamlar mövcud olub.

Gülüstan qalası Şamaxının ən məşhur tarixi müdafiə tikililərindən biridir. Şəhərin yaxınlığında dağlıq ərazidə yerləşən qalanın qalıqları Şirvan tarixinin mühüm izlərindəndir. Strateji mövqedə yerləşməsi ətraf ərazilərə nəzarət etməyə imkan verirdi. Bu gün qaladan əsasən divar və istehkamların müəyyən hissələri qalıb.

Şamaxı ilə əlaqəli digər mühüm müdafiə abidəsi Buğurt qalasıdır. Dağlıq ərazidə yerləşən bu qala Şirvanşahların müdafiə sistemində əhəmiyyətli mövqeyə malik olub. Qalanın yerləşdiyi mürəkkəb relyef onun təbii müdafiə imkanlarını artırırdı.

Şamaxının tarixi irsindən danışarkən Yeddi Günbəz kompleksini də qeyd etmək lazımdır. Şamaxı şəhərinin cənubunda yerləşən kompleks XVIII-XIX əsrlərə aid türbələrdən ibarətdir. Burada Şamaxı xanları nəslinin nümayəndələrinin məzarları yerləşir. Türbələrin bir hissəsi dağılsa da, günümüzə çatan tikililər bölgənin memarlıq və dəfn ənənələrini öyrənmək baxımından əhəmiyyətlidir.

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası

Şamaxının Pirqulu ərazisində yerləşən Nəsirəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası Azərbaycanın əsas astronomiya elmi mərkəzidir. Rəsədxana 1959-cu ildə yaradılıb və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi müəssisələrindən biri kimi fəaliyyət göstərir.

Pirqulunun rəsədxana üçün seçilməsi təsadüfi deyil. Ərazinin dəniz səviyyəsindən yüksəkdə yerləşməsi və astronomik müşahidələr üçün əlverişli şəraiti burada elmi tədqiqatların aparılmasına imkan verir. Rəsədxanada müxtəlif teleskoplar vasitəsilə ulduzlar, Günəş sistemi obyektləri və digər səma cisimləri üzərində tədqiqatlar aparılır.

Kompleksdə astronomiya ilə bağlı elmi avadanlıqlar və müşahidə qurğuları yerləşir. Rəsədxananın muzeyi vasitəsilə astronomiyanın inkişafı, burada aparılan elmi tədqiqatlar və istifadə olunan cihazlar haqqında məlumat əldə etmək mümkündür. Bu məkan Şamaxının təbiət turizmi ilə yanaşı, elmi turizm baxımından da əhəmiyyətini artırır.

Pirqulu kəndi və təbiət gözəllikləri

Pirqulu Şamaxının dağlıq və meşəlik ərazilərindən biridir. Yaşıl meşələr, dağ yolları və yüksəklikdən açılan mənzərələr buranı rayonun tanınmış istirahət istiqamətlərindən birinə çevirib. Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının da bu ərazidə yerləşməsi Pirqulunun tanınmasına əlavə təsir göstərir.

Pirqulu ətrafında piyada gəzinti etmək, meşəlik əraziləri görmək və dağ mənzərələrini izləmək mümkündür. Ərazi Şamaxının düzənlik hissəsindən fərqli olaraq daha sıx meşə örtüyünə və dağ relyefinə malikdir.

Pirqulu Şahdağ Milli Parkının əhatə etdiyi təbiət əraziləri ilə əlaqəlidir. Buradakı meşələr və dağ ekosistemləri Azərbaycanın Böyük Qafqaz bölgəsinə xas təbii müxtəlifliyi nümayiş etdirir. Buna görə Pirqulu Şamaxıda təbiət gəzintisi planlaşdıranların üz tutduğu əsas məkanlardan biridir.

Çuxuryurd gölü və kəndi

Çuxuryurd Şamaxının tanınmış kəndlərindən biridir. Dağətəyi ərazidə yerləşən kənd təbiət mənzərələri və yaşıllıqları ilə diqqət çəkir. Şamaxıdan Pirqulu istiqamətində hərəkət edənlərin qarşılaşdığı yaşayış məntəqələrindən olan Çuxuryurd ətrafında turizm və istirahət obyektləri də fəaliyyət göstərir.

Kəndin ətrafındakı kiçik göllər və su hövzələri mənzərəyə əlavə gözəllik qatır. Yaşıllıqla əhatələnmiş su sahələri təbiət mənzərələrini izləmək və foto çəkmək istəyənlərin diqqətini cəlb edir. Ətrafdakı dağlar və meşəlik sahələr Çuxuryurdun ümumi təbiət görünüşünü tamamlayır.

Kənddə və onun yaxınlığında Şamaxının kənd həyatını, yerli təsərrüfatları və bölgəyə xas təbiəti yaxından görmək mümkündür.