Lerikdə gəzməli yerlər

Lerik və Lənkəran arasında 1 saatlıq məsafə var. Yamyaşıl dağların arasından keçib Lerikin füsunkar dağ kəndlərinə çatmaq mümkündür. Şəhərin səs-küyündən uzaqlaşıb Talış dağlarının heyrətamiz mənzərəsi ilə tanış olmağa tələsin. Buraya səyahət edərək vaxtilə bu torpaqlarda yaşamış insanların izlərini hiss edəcəksiniz. Bölgədə maraqlı muzeylər fəaliyyət göstərir. Burada Lerikin keçmişi ilə bağlı bir çox naməlum sirrlərlə qarşılaşacaq, həm tariximaraqlı və dərin məlumatlar əldə edəcəksiniz. Lerik sakinləri keçmişin izlərini bu günə qədər qoruyub saxlayır, ənənələri davam etdirirlər. Tur.az saytı ilə Lerikin daxili dünyasını yaxından kəşf edin.

Zuvand ərazisi

Zuvand Lerikin yüksək dağlıq hissələrindən biridir. Ərazi sərt relyefi, dağ çayları, qayalıqları və qədim yaşayış izləri ilə tanınır. Zuvandçayın vadisi boyunca yerləşən yaşayış məntəqələri Talış dağlarının özünəməxsus təbiətini yaxından görmək üçün maraqlı istiqamətlərdəndir. Buradakı arxeoloji tapıntılar ərazidə insanların çox qədim dövrlərdən məskunlaşdığını göstərir.

Zuvand ərazisinin ən mühüm tarixi məkanlarından biri Buzeyir mağarasıdır. Lerikin Buzeyir kəndi yaxınlığında, Zuvandçayın sol sahilində yerləşən mağara Paleolit dövrünə aid arxeoloji abidə kimi tanınır. Burada aparılmış arxeoloji araşdırmalar zamanı daş alətlər və qədim fauna qalıqları aşkar edilib. Bu tapıntılar Buzeyir mağarasının Azərbaycanın qədim insan məskənlərinin öyrənilməsində mühüm əhəmiyyət daşıdığını göstərir.

Mağaraya və ətraf dağlıq ərazilərə səfər zamanı relyefi nəzərə almaq vacibdir. Yolun müəyyən hissələrində piyada hərəkət etmək lazım gəldiyindən uyğun ayaqqabı və geyim seçilməsi məqsədəuyğundur. Ərazini yaxşı tanımayan səyyahlar üçün yerli bələdçinin müşayiəti də faydalı ola bilər. Zuvandın qayalı və dağlıq təbiəti burada piyada yürüşləri üçün də fərqli marşrutlar yaradır.

Talış dağları

Lerikin böyük hissəsi Talış dağlarının ərazisinə düşür. Dağlıq relyef, meşəlik yamaclar, çay dərələri və kəndlər rayonun təbiət mənzərəsinin əsasını təşkil edir. Lerik istiqamətində yüksəldikcə sıx meşə sahələri ilə açıq dağ landşaftları bir-birini əvəz edir. Müxtəlif yüksəkliklərdən ətraf kəndlərə və dağ silsilələrinə geniş mənzərə açılır.

Talış dağlarında piyada yürüşləri və təbiət gəzintiləri üçün çoxsaylı istiqamətlər mövcuddur. Bəzi marşrutlar kəndlərdən başlayaraq meşə və dağ yolları ilə davam edir. Lerikin dağlıq hissələrində şəlalələrə, çay dərələrinə və yüksəkliklərdə yerləşən yaşayış məntəqələrinə gedən yollar da var. Bununla belə, mürəkkəb relyefə malik istiqamətlərdə əvvəlcədən yol şəraitini öyrənmək və ərazini tanıyan şəxslərin köməyindən istifadə etmək daha məqsədəuyğundur.

Lerikin təbiət məkanları arasında Qələbin kəndi və onun ətrafındakı şəlalələr də diqqət çəkir. Dağlardan gələn sular qayalı sahələrdən keçərək müxtəlif ölçülü şəlalələr əmələ gətirir. Bu ərazilərə gedən yolun müəyyən hissələri piyada keçildiyindən səfər zamanı dağ şəraitinə uyğun hazırlıq tələb olunur.

Uzunömürlülər diyarı

Lerik Azərbaycanda "uzunömürlülər diyarı" adı ilə məşhurlaşıb. Rayonun bu xüsusiyyəti onun turizm tanıtımında da mühüm yer tutur. Lerikdə uzunömürlü insanların həyatına, məişətinə və bölgənin etnoqrafiyasına həsr edilmiş Uzunömürlülər Muzeyi fəaliyyət göstərir.

Muzeydə Lerikin uzunömürlü sakinləri haqqında fotoşəkillər, sənədlər və müxtəlif məlumatlar toplanıb. Ekspozisiyada uzunömürlü insanların həyat tərzi, ailələri və yaşadıqları kəndlərlə bağlı materiallarla tanış olmaq mümkündür. Muzey Lerikin yalnız təbiətini deyil, sosial və etnoqrafik xüsusiyyətlərini öyrənmək istəyənlər üçün də maraqlı məkandır.

Lerikin uzunömürlüləri arasında ən çox tanınan adlardan biri Barzavu kəndində yaşamış Şirəli Müslümovdur. Onun uzunömürlülüyü ilə bağlı məlumatlar Lerikin bu sahədə tanınmasında mühüm rol oynayıb. Şirəli Müslümovun yaşı ilə bağlı müxtəlif mənbələrdə fərqli rəqəmlər göstərildiyindən, onun 168 il yaşaması təsdiqlənmiş elmi fakt kimi qəbul edilmir.

Kömürgöy və Qız Yurdu

Lerikin yüksək dağlıq əraziləri arasında Kömürgöy və Qız Yurdu da seçilir. Bu ərazilər geniş dağ mənzərələri, yüksək yaylalar və sərt relyefi ilə Lerikin digər meşəlik hissələrindən fərqlənir. Buradan Talış dağlarının müxtəlif silsilələrini və uzaqdakı yüksəklikləri müşahidə etmək mümkündür.

Kömürgöy və Qız Yurdu istiqamətləri əsasən dağ təbiətini, piyada yürüşlərini və geniş panoramik mənzərələri sevənlərin marağına səbəb olur. Yüksəklik artdıqca bitki örtüyü və landşaft da dəyişir. Meşə sahələri tədricən açıq dağlıq ərazilərlə əvəz olunur.

Bu ərazilərə səfər adi şəhər gəzintisindən fərqlənir. Dağ yollarının vəziyyəti və relyef nəzərə alınmalı, marşrut əvvəlcədən müəyyənləşdirilməlidir. Xüsusilə ucqar və az tanınan istiqamətlərdə ərazini tanıyan yerli sakin və ya bələdçi ilə hərəkət etmək daha təhlükəsiz seçimdir.

Günəşli, Sivəkəran, Tokiəxil və Bibiyani şəlalələri

Lerikin dağlıq relyefi rayon ərazisində çoxsaylı kiçik çayların və şəlalələrin yaranmasına şərait yaradıb. Günəşli, Sivəkəran, Tokiəxil və Bibiyani şəlalələri də Lerikin təbiət məkanları sırasında göstərilir. Bu şəlalələr əsasən dağ və meşə ərazilərində yerləşdiyindən onlara gedən yolların müəyyən hissələri piyada keçilə bilər.

Şəlalələrin ətrafındakı qayalıqlar, meşə örtüyü və dağ çayları Lerikin xarakterik təbiət mənzərəsini formalaşdırır. Burada əsas diqqət böyük turizm infrastrukturlarından daha çox təbii mühitə yönəlir. Buna görə şəlalələrə səfər edənlərin uyğun ayaqqabı seçməsi, sürüşkən qayalıqlarda ehtiyatlı hərəkət etməsi və ərazinin təmizliyini qoruması vacibdir.

Bu məkanlara gedərkən yol və giriş şəraitini əvvəlcədən dəqiqləşdirmək faydalıdır. Bəzi şəlalələr yaşayış məntəqələrindən kənarda yerləşdiyindən avtomobillə bütün yolu getmək mümkün olmaya bilər. Lerikin şəlalələri Talış dağlarının çayları, meşələri və qayalı relyefi ilə birlikdə rayonun təbiət turizmi imkanlarını tamamlayır.