Şəkidə gəzməli yerlər

Vaxtilə əfsanəvi İpək Yolunun mühüm ticarət mərkəzi olan bu gözəl şəhər Azərbaycanın şimal-qərbindəki indicidir. Şəkinin köhnə küçələrinə qədəm qoyanda keçmişin ticarət ruhunu, karvansarayların və sənətkar emalatxanalarının təklif etdiyi canlı ab-havanı tanıyırsınız. Tarixlə iç-içə olan bu möhtəşəm diyara səyahət edin. Tur.az saytı Şəkinin ecazkar yerlərini təqdim edir.

Az Abrau Şərab Muzeyi

Az Abrau Böyük Qafqaz dağlarının ətəklərində, Alazan vadisinə açılan mənzərəli ərazidə yerləşir. Buradakı muzey Azərbaycanın üzümçülük və şərabçılıq ənənələri ilə tanış olmaq üçün yaradılıb. Ekspozisiyada üzümün yetişdirilməsindən başlayaraq şərabın hazırlanmasına qədər müxtəlif mərhələlər barədə məlumat verilir. Şərab istehsalında istifadə edilən avadanlıqlar və məhsul nümunələri də təqdim olunur.

Ziyarət zamanı istehsal prosesi, üzüm növlərinin seçilməsi, şərabın saxlanması və yetişdirilməsi haqqında məlumat almaq mümkündür. Kompleksdə dequstasiya proqramları da təşkil olunur. Burada istehsal edilən müxtəlif şərab nümunələri qəlyanaltılarla birlikdə təqdim edilə bilər. Məkan xüsusilə Azərbaycanın şərabçılıq ənənələri və müasir istehsal üsulları ilə maraqlanan ziyarətçilər üçün diqqətçəkəndir.

"Bio Garden" ferması

2009-cu ildə əsası qoyulan "Bio Garden" təbiət və kənd təsərrüfatı ilə yaxından tanış olmaq üçün maraqlı məkanlardan biridir. Ferma 2018-ci ildən ziyarətçiləri qəbul edir. Ərazidə müxtəlif meyvə ağacları, tərəvəz sahələri və digər kənd təsərrüfatı bitkiləri yetişdirilir.

Fermanın əsas xüsusiyyətlərindən biri ziyarətçilərin kənd təsərrüfatı prosesini yaxından müşahidə edə bilməsidir. Burada meyvələrin və tərəvəzlərin yetişdirilməsi, bağlara qulluq və ekoloji əkinçilik üsulları barədə məlumat almaq mümkündür. Ərazidə meyvə bağları ilə yanaşı, balıq təsərrüfatı və istirahət üçün ayrılmış sahələr də mövcuddur. Yaşıllıqla əhatələnmiş ferma Şəkinin şəhər mühitindən fərqli tərəfini görməyə imkan verir.

Şəkidə ipəkçilik

Şəkinin tarixində ipəkçilik xüsusi yer tutur. Şəhərin İpək Yolu üzərində yerləşməsi burada ipək istehsalının, toxuculuğun və ticarətin inkişafına ciddi təsir göstərib. Şəki ipəyi uzun müddət bölgənin tanınmış məhsullarından biri olub və yerli sənətkarlığın mühüm istiqamətinə çevrilib.

İpək istehsalı bir neçə mərhələdən ibarət mürəkkəb prosesdir. Baramadan sapın əldə edilməsi, ipəyin işlənməsi, rənglənməsi və toxunması xüsusi bacarıq tələb edir. Şəkidə bu sənətin izlərini həm emalatxanalarda, həm də yerli ipək məhsullarında görmək mümkündür.

Şəki kəlağayı sənəti ilə tanınır. Kəlağayı ipək parçadan hazırlanan ənənəvi qadın baş örtüyüdür və onun hazırlanmasında müxtəlif naxışlardan istifadə edilir. Azərbaycan kəlağayı sənəti UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilib. Şəki səfəri zamanı ipəkçilik və kəlağayı sənəti ilə tanışlıq şəhərin sənətkarlıq tarixini daha yaxından öyrənməyə imkan verir.

Xan Məscidi

XVIII əsrə aid Xan Məscidi Şəkinin mühüm tarixi-memarlıq abidələrindən biridir. Məscid Şəki xanı Məhəmmədhüseyn xan Müştaqın adı ilə bağlıdır və buna görə xalq arasında Xan Məscidi kimi tanınır. Tikilidə bölgədə geniş istifadə edilən daş və bişmiş kərpic kimi materiallardan istifadə olunub.

Məscidin memarlığında Şəkinin ənənəvi tikinti xüsusiyyətləri nəzərə çarpır. Tikilinin minarəsi, xarici qalereyası və həyəti ümumi memarlıq kompleksinin əsas hissələridir. Məscidin ətrafındakı iri çinar ağacları da ərazinin tarixi görünüşünü tamamlayır.

Məscidin yaxınlığında Şəki xanları və onların ailə üzvlərinin dəfn edildiyi Xan qəbiristanlığı yerləşir. Buradakı qəbir daşlarında yazılar və oyma bəzəklər qorunub saxlanılıb. Kompleksdə yaradılmış muzey ekspozisiyası isə Şəki xanlığı dövrünün tarixi, məişəti və mədəniyyəti ilə bağlı məlumatların təqdim edilməsinə xidmət edir.

Şəki dağları

Şəkinin ətraf əraziləri Böyük Qafqazın dağlıq landşaftı, meşələri, çayları və dərələri ilə seçilir. Şəhərin tarixi abidələrini gəzdikdən sonra dağlıq ərazilərə istiqamətlənən marşrutlarla bölgənin təbiəti ilə də yaxından tanış olmaq mümkündür.

Xanland Ekstremal İstirahət Mərkəzi ətrafından başlayan müxtəlif marşrutlar dağlıq ərazilərdə gəzinti və açıq havada istirahət üçün istifadə olunur. Kiş çayı istiqaməti və ətraf dağ yolları Şəkinin təbii mənzərələrini görməyə imkan verir. Bəzi marşrutlarda piyada gəzinti və atla hərəkət kimi fəaliyyətlər təşkil olunur.

Dağ yollarına çıxarkən marşrutun çətinlik səviyyəsini, hava şəraitini və yerli təhlükəsizlik qaydalarını nəzərə almaq vacibdir. Xüsusilə daha uzaq dağlıq ərazilərə gedərkən yerli bələdçi ilə hərəkət etmək daha məqsədəuyğundur.

Şəki Xan Sarayı

Şəki Xan Sarayı şəhərin ən tanınmış tarixi və memarlıq abidələrindən biridir. XVIII əsrdə inşa edilən saray Şəki xanlığı dövrünün memarlıq və dekorativ sənət ənənələrini özündə birləşdirir. Tikili Şəkinin tarixi mərkəzində, qala divarlarının daxilində yerləşir.

Sarayın fasadı həndəsi və nəbati ornamentlər, rəngli təsvirlər və şəbəkə pəncərələrlə zəngindir. Şəbəkə sənətində kiçik taxta hissələr və rəngli şüşələr mürəkkəb həndəsi quruluşda birləşdirilir. Ənənəvi üsulla hazırlanan şəbəkədə mismar və yapışqandan istifadə edilməməsi bu sənətin əsas xüsusiyyətlərindən biridir.

Sarayın daxili otaqlarında divar və tavan rəsmləri xüsusi diqqət çəkir. Burada müxtəlif nəbati motivlər, həndəsi ornamentlər, ov və döyüş səhnələri təsvir olunub. Dekorativ tərtibat Şəki xanlığı dövrünün sənət zövqü və saray mədəniyyəti haqqında ətraflı təsəvvür yaradır.

Şəkinin tarixi mərkəzi Xan Sarayı ilə birlikdə UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısına daxildir. Buna görə saray təkcə Şəkinin deyil, Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınan mühüm mədəni irs nümunələrindən hesab olunur.

Qumux kəndi

Qumux Şəki rayonunun kənd yaşayış məntəqələrindən biridir. Kəndin yerləşdiyi ərazi dağlıq relyef və təbii landşaftla əhatə olunur. Burada şəhər mərkəzindən fərqli olaraq kənd həyatının xüsusiyyətlərini, yerli təsərrüfat ənənələrini və bölgənin təbii mühitini yaxından müşahidə etmək mümkündür.

Ərazidə aşkar edilən arxeoloji materiallar Şəki bölgəsinin qədim dövrlərdən yaşayış məskəni olduğunu göstərən ümumi tarixi mənzərənin öyrənilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Şəki və ətraf ərazilər müxtəlif tarixi mərhələlərdə mühüm yaşayış və ticarət məkanı olub.

Qumux kəndinə səfər daha çox kənd mühiti, dağ mənzərələri və yerli yaşayış tərzi ilə tanışlıq baxımından maraqlıdır. Kənd və onun ətrafındakı yollar Şəkinin yalnız tarixi şəhər mərkəzindən ibarət olmadığını, rayonun geniş kənd və dağlıq ərazilərə malik olduğunu göstərir.

Şəki qalası

Şəki qalası şəhərin əsas tarixi məkanlarından biridir. Qala XVIII əsrdə Şəki xanlığı dövründə inşa olunub və xanlığın inzibati mərkəzinin qorunmasına xidmət edib. Qala divarları daxilində Şəki Xan Sarayı da daxil olmaqla bir sıra tarixi tikililər yerləşir.

Qalanın divarları və giriş hissələri həmin dövrün müdafiə memarlığının xüsusiyyətlərini əks etdirir. Əraziyə daxil olduqda Şəki xanlığı dövrünün şəhər quruluşu və mühüm tikililərin bir-birinə yaxın yerləşdirilməsi daha aydın görünür.

Qala daxilində və yaxınlığında yerləşən muzey və tarixi binalar Şəkinin siyasi, mədəni və sənətkarlıq tarixini öyrənmək üçün əlavə imkan yaradır. Şəki Xan Sarayının da burada yerləşməsi qala kompleksini şəhərin əsas turizm istiqamətlərindən birinə çevirir. Tarixi mərkəzi gəzərkən qala, saray və ətraf memarlıq nümunələrini eyni marşrut daxilində görmək mümkündür.